Scheppingszondag 2017

Homilie op scheppingszondag 03.09.2017

In het begin schiep God de hemel en de aarde. En uit het land schoot jong groen op in allerlei soorten en bomen die ieder naar zijn soort vruchten droegen. En God zei: ‘Het water moet wemelen van dieren en boven het land moeten de vogels vliegen. En God zei: ‘Nu gaan Wij de mens maken, als beeld van Ons. God bekeek alles wat Hij gemaakt had, en Hij zag dat het heel goed was. (Naar Genesis 1)

Beste mensen,

We mogen ons, om maar met de deur in huis te vallen, wel degelijk afvragen of God het, anno 2017, nog steeds heel goed vindt. Er zijn voorbeelden te over, en dat weet u ook, om aan te tonen dat wij met vuur spelen. We doen alsof onze moeder aarde onuitputtelijk is, dat ze alsmaar meer vervuiling van alle soort aankan.

Weet u dat we op 2 augustus, nog niet zo lang geleden, de ‘earth overshoot day’ mochten optekenen? Een begrip dat niet meteen in het Nederlands te vertalen is maar het betekent dat we op 2 augustus met z’n allen alle grondstoffen opgesoupeerd hebben van het jaar 2017. Vorig jaar was dat 8 augustus, en het jaar daarvoor 13 augustus. Het schuift alsmaar op. Vanaf die 2^de augustus zijn we dus op krediet aan het leven. We hebben eigenlijk 1,7 aardes nodig om aan de huidige consumptietrends van de groeiende wereldbevolking tegemoet te komen. Maar we hebben maar één aarde en daar moeten we het mee doen.

Wanneer God in Genesis, het eerste boek van onze Bijbel, zegt ‘dat de mens de heerschappij moet voeren over de vissen van de zee en de vogels van de hemel, over het vee, over de hele aarde en over alles wat daarop rondkruipt’, dan volgt daar ook uit dat diezelfde mens, wij dus, verantwoordelijkheden heeft ten opzichte van zijn schepping. Je kan er niet onderuit.

En je moet toegeven dat wij het met die verantwoordelijkheden niet zo nauw nemen. Wij hebben het in onze 20^ste & 21^ste eeuw klaargespeeld om ons klimaat beetje bij beetje te veranderen en dit met dramatische gevolgen.

We kennen alsmaar meer extreme weerfenomenen zoals zware stormen, droogte en overvloedige neerslag. Denk maar aan Texas, India, Bangladesh, Sierra Leone.
De seizoenen zijn erg onstabiel geworden met ernstige gevolgen voor de landbouw, onze fauna en flora.
Het zeepeil stijgt stilaan wat een bedreiging vormt voor miljoenen mensen die dichtbij kusten wonen.
De gletsjers smelten massaal.

In ‘Laudato Si’, de ecologische encycliek van paus Franciscus, lezen we:

‘De klimaatverandering is een globaal probleem met een ernstige weerslag op milieu, samenleving, economie, politiek en handel. Ze is een van de belangrijkste hedendaagse uitdagingen van de mensheid.’ (25)

Tenzij je de wereld door een Trumpiaanse bril bekijkt.

De Wereldraad van kerken heeft dit initiatief van de orthodoxe kerk overgenomen om vanaf 1 september tot en met 4 oktober, de feestdag van St.-Franciscus, de schepping centraal te stellen. En de eerste zondag van september werd uitgeroepen tot scheppingszondag. En geef toe, wij voelen ons gesterkt wanneer we weten dat er tientallen miljoenen gelovigen, over de hele wereld verspreid, precies hetzelfde als wij doen in hun vieringen, namelijk dat fantastische geschenk, onze moeder aarde, leren koesteren.

In Amerika, over Afrika, Europa en Azië, tot in het verre Australië, bezinnen gelovigen zich over de hof van Eden die wij ter beschikking kregen. Een weelderige aarde waarvan we niet de eigenaar maar de behoeder zijn. En het loopt goed mis op het moment dat de mens het contract met God opzegt, als hij zelf God wil zijn, als hij de vrijheid wil om te leven naar eigen inzicht, eender wat de gevolgen van die levensstijl zijn voor mens of milieu.

Paus Franciscus doet een dringende oproep in zijn encycliek om ons gemeenschappelijk huis te beschermen. Hij heeft het over het ‘samenbrengen van heel de menselijke familie rond de zoektocht naar een duurzame ontwikkeling.’ En hij voegt daar nog hoopvol aan toe: ‘De Schepper laat ons niet in de steek, hij komt nooit terug op zijn liefdesproject, hij heeft geen spijt ons geschapen te hebben.’ (13) …

Hij heeft geen spijt ons geschapen te hebben!

Ondertussen zijn er al heel wat mensen zich aan het organiseren om hun duit in het zakje te doen. En dat moet niet iets buitensporig groots zijn. Zo vind je op de website van onze parochie tien eenvoudige tips die je zo in je leven kunt implanteren.

Toon in je gebeden dankbaarheid voor de schepping en beloof haar te beschermen. Of:
Eet één dag per week geen vlees. Of:
Plan een activiteit waarvoor je geen elektronica nodig hebt. (Tien tips hier)

Doodgewone dingen die, hoe klein ook, een positieve invloed hebben op onze moeder aarde.

Beste mensen, scheppingszondag is geen onheilsboodschap, maar wel een warme en krachtige oproep om samen te bouwen aan een leefbare toekomst voor onze planeet.

Almachtige God.

Genees ons, opdat wij beschermers van onze aarde worden en ons niet gedragen als roofdieren. Laat ons op onze weg naar het oneindige licht, ontdekken hoe diep verbonden wij zijn met alle schepselen. Wij vragen u, sterk ons in onze strijd voor rechtvaardigheid, liefde en vrede.

(Paus Franciscus – fragmenten uit Laudato Si blz. 158)